UNRWA XUBAN ETXEBERRIA

Ekialde Hurbileko Palestinar Iheslariei Laguntzeko Nazio Batuen Agentzia, Unrwa izenekoa etorri da oraingoan hitzaldi bat ematera. Izenburuan ikusi dezakezuen bezala Palestinatik gertu egoteko aukera izan genuen, modu batera edo bestera haien errealitate gordina are gehiago ezagutu genuen, Palestinako mutil baten eskutik. Bertan bizitako eta jasandako sufrimendua, zorigaitza, askatasun eza, errepresioa eta zapalkuntza argazki eta bizipenen bidez erakutsi zizkigun. Gu, oro har, hobeto ohartu eta konturatu ginen hango bizitza nolako den, eta hango pertsonen azalean berehala jarri ginen, erabat hunkituta. Ez da bidezkoa munduan jendea horrela bizitzea, denetarik falta zaie, baita oinarrizko beharrak ere, hala nola edateko ura, ez dute argindarrik, botikak eskuratzeko zailtasun izugarriak... Gainera, uneoro kontrolpean bizi dira, esate baterako, ezin dira herritik irten justifikatu gabe, ordutegiak dituzte herrira sartzeko eta militarrak atea ixtean debekatuta dute sartzea...zerrenda amaigabea izanik. Palestinar biztanle guztiak militarren esanetara eta aginduetara daude eta militarrek jarrera inmorala, ez bidezkoa edo jokabide okerra daukazula pentsatzen badute nahi dutena egin dezakete zurekin, mehatxatu edo jo, torturatu eta hil arte. Beste kontu bat Palestinar emakume errefuxiatuak dira, non zapalkuntza bikotza jasaten duten, israeldarren okupazioa eta gizarte patriarkala. Beraz, esan dezakegu, erresilientzia eredu direla. Emakumea izateagatik are okerrago bizi dira, eta mutil eta gizonen eta baita militarren mehatxu fisikoak sufritzen dituzte etengabe. Gainera, haien kontrako jarrera badaukate kartzelean sartu daitezke edota paliza ikaragarriak jaso, azken batean haiek dira “erregeak” “agintariak” eta jainkoa izango balira bezala tratatu behar zaie. Erabat zapalduta bizi dira, eta ez dute askatasunik ezer ez egiteko. Gainera, ez genuen batere espero emakumeak elikadura ziurtasun eza jasaten zutenik eta hezkuntza ezin dute jaso. Infernu eta jasangaitza da hango egunerokotasuna, hango bizitza hein batean, Palestinar guztientzat baina batez ere emakumeentzat. Hitzaldia erabat baliagarria izan zen errealiatea ezagutzeko, baina are gertuagotik ezagutu genuen Mohammedek bere esperientziaz hitz egin gintuenean. Hunkiturik geratu ginen, hitzik gabe, emozionatuta erabat, malkoa eutsi ezinik, azken batean, munduko beste errealitate batekin topo egin genuen, baina Mohammedek hemen bizi duen errealitatea ere ezagutu genuen, horrela, gure koloretako munduak beltza koloreak ere bazituela konturatu ginen. Azkenik, hezkuntzari erreferentzia txiki bat eginez, uste dugu irakasleok errefuxiatuen gaia landu behar dugula ikasleekin haien mailako lanketak eginez. Hau da, aniztasunean hezitzea jarrera bat sustatzen da, besteak beste, sinpatia, enpatia, irekitasuna, errespetua beste pertsonekiko interesa, harreman postiiboa...Guk transmitiu behar dieguna honako hau da: batzen gaituena bereizten gaituena baino askoz gehiago da, oinarrizko beharrak eta balioak berberak baitira pertsona guztientzat.

GIZARTE ETA KULTURA INGURUNEAREN EZAGUTZA (2.SAIOA)

Bigarren saioan landutako gaia jatorri aniztasuna izan zen, non horietatik gizartean sortzen diren aurreiritzi eta estereotipoak ikusi genituen. Gauzatutako ariketen bidez lortu nahi den helburua gai honen inguruan pertsonen portaerei, jarrerei eta aurreiritziei buruzko hausnarketa sakona egitea da, bizitzan jatorri desberdina duten pertsonekin topo egiten dugunean. Horretarako, saioan egindako lehen ariketan emigrante eta inmigrante hitzak definitu genituen, eta inmigrantea den pertsona baten adibidea pentsatu genuen eta bere ezaugarriak idatzi genituen; honen bidez, hitzen esanahia eta horien arteko desberdintasunak ezaugutu eta ulertu genituen, eta ondoren adibide zehatz batean pentsatuz gure aurreiritziak azaleratu eta horietaz ohartu ginen. Ondoren, Doll test bideoa ikusi genuen, non gai honen aurrean txikitatik pertsonek barneratuta daukagun jarreraz eta ideiez jabetu ginen. Gainera, la noche de bideoa eta disneyeko pelikuletako eszena batzuen irudiak ikusi genituen, non komunikabideetan, zinema munduan...arrazarengatik egiten den bereizketaz eta gutxiespenaz jabetu ginen. Azkenik, arraza-kultura estereotipoak adierazten dituen adibide bat pentsatu genuen, horrela gure ezagutzaz konturatuz eta gelakideekin partekatuz hausnartu egin genuen. Lehenik eta behin, hitzak definitzea ez zitzaigun zaila egin, gaur egun ezaguna zaigun gaia delako gure inguruari erreparatuz. Inmigrante batean pentsatzearekoan, konturatu gara gure lurraldean gero eta gehiago daudela baina gure begirada ez da berdina inmigranteen jatorriaren arabera. Hau da, inmigrante hitzaren eraikuntza gizartetik jaso eta bizi dugun horren arabera sortu dugu, beste hitz batzuetan esanda, irudimen kolektibo batetik abiatzen gara inmigrante batean pentsatzean. Hortaz, gehienetan ez dugu kontsideratzen inmigrante direnik Australia edo Europako beste herrialde batetik etorritako pertsona, gure kulturara, ohituretara, arrazara gehiago hurbiltzen baitira. Aldiz, Afrika, Asia, Latinoameriketatik etorritakoak aurreritzi gehiagorekin begiratzen ditugu, arraza, erlijio eta azal kolorea ezberdina eta ohitura ezberdinak dituztelako. Gainera, Europatik etorritakoak maila sozioekonomiko eta akademiko altuagoa izaten dute, Afrikakoekin alderatuz gero, eta uste dugu hori bazterketarako eta gutxiespenerako arrazoi nagusietako bat dela. Adibidez, lan munduan sartzeko aukeretan desberdintasunak daudela uste dugu, beltzak direnak kalez kaleko salmentan lan egiten dute eta latinoamerikarrak, gehien bat emakumeak direnak, zaharren zainketan egiten dute lan. Bestalde, Doll test bideoa ikusiz, uste dugu haurtzarotik erakutsi behar diegula nahiz eta jatorri desberdinekoak izan pertsona guztiak diren bezalakoa onartu eta errespetatu behar direla. Bideo honek erakutsi digu haurrak honetaz jabetzen direla, hots, beraien inguruan egunero haienganako jarrerak mespretxagarriak ikusten dituzte eta ideia horiek barneratzen dituzte. Hau da, gizartean pertsona horiekiko trasmititzen den ideia hori haurrek hain barnertauta eta “ikasita” daukate non norberen arraza eta jatorriko pertsonak mespetxatzera eta gutxiestera iristen diren. Azkeneko ariketari dagokionez, ikusitako filmen zatietan eta argakietan konturatu gara askotan mezu izkutuak edo hasiera batean ikusezinak direnak daudela, non gizartean dagoen arraza desberdintasuna isladatzen den. Beraz, uste dugu guk hain normalizatuta ditugu jatorri desberdinetako estereotipo horiek non ez garen jabetzen eragile ezberdinek (komunikabideak) sustatzen duten haiekiko mespretxua eta gutxiespena. Hausnarketari bukaera ematearren, gai honen inguruan familiek, hezkuntza-sistemak eta gizarteak orokorrean elkarlan bat egin beharko lukete aurreiritziak bukatzeko, errespetua, onarpena, eta enpatia diren balioak transmitituz. Ohartu gara gaur egun emigrante eta inmigranteen kopurua oso altua dela, arrazaoi desberdinak direla eta hala nola, ekonomikoengatik, zure jaiotze-herritik mugitu behar izatea normaltzat ikusten dugu, hau da, orain dela hogei urte arraroa izan zitekeen baino uste dugu gaur egun beste herrialde batera joan behar izatea normalizatzen ari garela. Ondorioz, gure inguruak egoera hau normaltasun handiagoz hartu behar duela uste dugu, eta horretarako gure ikuspegia bultzatuko eta transmtituko dugu.